Okul Çocuklarına Savaşı Teşvik Etmek

Raytheon, Amerika Kız İzcileri’ne sponsorluk yapıyor. BAE Systems, yeni yürümeye başlayan çocuklarınıza en sevdikleri masal kitaplarını okuyor. Ve Lockheed Martin, çocukların matematik ve STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik) festivallerini finanse ediyor.

Bütün bunlar, çocukları sözde bilim tutkularının peşinden gitmeye teşvik etmek ve onlara ilham vermek amacıyla büyük bir tantanayla yapılıyor. Gerçekte ise bu şirketler, imajlarını aklamaya ve gelecek nesli askerî-sanayi kompleksinin dişlileri hâline getirmeye çalışıyor.

Tüm bunlar olurken, bu kuruluşların ürünleri dünya genelinde ABD ve İsrail tarafından İran, Yemen, Filistin ve ötesinde savaş suçları işlemek –çocukları hedef almak– için kullanılıyor.

MintPress, silâh şirketlerinin çocuklara çocukları bombalamayı öğrettiği bu karanlık dünyayı araştırıyor.

Çocukların Gözünde Savaşı Normalleştirmek

Birçok Amerikalı Raytheon’u (yeni adı RTX Corporation) düşündüğünde aklına roketler ve seyir füzeleri gelmez, matematik gelir. Gezegenin en büyük ikinci silâh üreticisi, onlarca yıldır çocukları STEM konularına heveslendirmeyi amaçlayan çok çeşitli kuruluşlara finansman sağlamaktadır.

2009’dan bu yana Raytheon, ABD’nin her eyaletinde ortaokul öğrencilerine ilgi çekici matematik programları sunan ve Amerika’nın en zeki çocuklarını bulmak için matematik yarışmaları düzenleyen kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan MATHCOUNTS’ın ana sponsorudur.

Başkan Barack Obama, MATHCOUNTS kazananlarını ve koçlarını Oval Ofis’te tebrik ediyor, 28 Haziran 2010.

2005 yılında Raytheon, kendi ifadesiyle “ortaokul öğrencilerini matematik ve fen bilimlerine ilgi duymaya teşvik etmeyi” amaçlayan MathMovesU programını başlattı. Sağladığı materyallerin yanı sıra, binlerce öğrenciye, öğretmene ve gönüllüye burs, hibe ve eğitim ödülü için milyonlar harcadı.

Bu programın “MathAlive!” denen gezici sergisi, matematiği güya ve ne demekse “en uç noktaya” taşımayı vaat ediyor. “MathAlive!” sergisi Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan da dâhil olmak üzere Batı Asya’da birçok ülkede gerçekleştirildi; bunların hepsi Raytheon silâh teknolojisinin en büyük alıcıları arasında yer alıyor.

Şirket, Amerika Birleşik Devletleri Kız İzcileri (GSUSA) ile uzun süredir devam eden bir ortaklığa sahip. Örneğin 2017’de, GSUSA’nın ortaokul ve lise kızlarına yönelik ilk ulusal bilgisayar bilimi ve “siber meydan okuma” programlarını başlattı.

Dönemin Raytheon CEO’su Thomas A. Kennedy şöyle demişti: “STEM tabanlı iş gücünü çeşitlendirme yolundaki ilerlemenin hızlandırılması gerekiyor. Teknolojinin yaşama ve çalışma biçimimizi dönüştürdüğü bir dönemde, genç kadınlara bu dönüşümde aktif rol almaları için net bir yol gösterebiliriz, hatta göstermeliyiz. Raytheon ve Kız İzciler birlikte çalışarak kızların kendilerini yarını daha iyi inşa edecek robotik mühendisleri, veri bilimcileri ve siber güvenlik uzmanları olarak görmeleri için özgüven kazanmalarına yardımcı olacak.”

Raytheon ayrıca GSUSA’nın kızları yapay zekâ ve siber güvenlik dünyasını keşfetmeye teşvik eden “Think Like a Programmer” [Bir Programcı Gibi Düşün] projesine öncülük etti ve izcilere yönelik birçok programlama kursu açtı.

GSUSA bu ilişkiden gurur duyuyor gibi görünüyor. Web sitesi, şu anda Raytheon’da çalışan eski bir izciyi bir başarı hikâyesinin mimarı ve takip edilecek bir model olarak lanse ediyor. Makale, onun izinden gitmek isteyenler için adım adım bir rehber ve bir dizi ipucu içeriyor.

Şaşırtıcı olmayan bir şekilde Raytheon, bu konularda ABD ordusuyla da yakın çalışıyor ve Boys & Girls Clubs of America ile Michigan, Oklahoma, Colorado ve Washington, D.C.’de (hepsi de askerî üslerin yakınında) dört yeni STEM “inovasyon merkezi” kuruyor.

Bir çocuk örgütü ile bir silâh üreticisi arasındaki ilişkinin bu denli yakın olması bazılarını şaşırtabilir, ancak izcilik hareketinin aslen Korgeneral Robert Baden-Powell tarafından erkek çocukların orduya katılmasına bir basamak olarak kurulduğunu hatırlamakta fayda var.

Baden-Powell, İngiliz erkek çocuklarının yaklaşan herhangi bir savaşta ülkeleri için savaşacak kadar fiziksel olarak formda olmayacağından derin endişe duyuyordu ve onları hem fiziksel hem de zihinsel olarak buna hazırlayacak bir örgüt tasarladı.

Silâh Ticaretine Karşı Kampanya’dan Kirsten Bayes, Raytheon’un imajını iyileştirme ve gelecek nesil silâh üreticilerini yetiştirme girişimlerinden pek etkilenmemişti.

MintPress’e şunları söyledi: “Görüşümüz, silâh şirketlerinin okullarda veya üniversitelerde yeri olmadığı ve kesinlikle çocuk eğitimi odaklı yardım kuruluşlarıyla çalışmamaları gerektiği yönündedir. Okullar ve diğer eğitim yerleri, çocukların öğrendiği, büyüdüğü ve tüm potansiyellerini geliştirdiği yerler olmalıdır, silâh şirketlerinin faaliyetlerini akladığı birer toplama alanı değil.”

Lockheed Martin U

Raytheon, doğrudan Amerika’nın çocuklarını hedef alan tek silâh devi değil.

Lockheed Martin, çocukları istihbarat ve siber güvenlik alanında kariyere teşvik eden yıllık bir lise yarışması olan CYBERQUEST’e ev sahipliği yapıyor.

2026 etkinliği ABD genelinde 11 lokasyonda ve dünya çapında sanal olarak düzenlendi. Silâh devi, Amerika’nın en parlak genç zihinlerini savunma sektöründeki kariyerlere hızla yönlendirmek için tasarlanmış lise staj programları sunuyor.

Lockheed Martin her yıl binlerce genç stajyer alıyor ve bu adayların yüzde 60’ının şirkette ücretli işe geçtiğini iddia ediyor.

Ayrıca, çocukların oynayabileceği uygulamalı deneyler (şişe roketi deneyleri vs.) düzenlediği “Genç Zihinler İş Başında” günlerine sponsorluk yapıyor.

Üniversiteler kilit bir işe alım sahası. Şirket, ülke çapında bir düzineden fazla üniversitede “Lockheed Martin Günü” düzenlemek de dâhil olmak üzere en iyi yetenekleri çekmek için büyük meblağlar harcıyor; bu etkinliklerde şirket işe alım uzmanlarının kampüse girmesine izin verilerek öğrencileri sanal gerçeklik sergileri, uçuş simülatörleri ve hatta üniversite çimenlerine doğrudan helikopter indirerek büyülüyorlar.

Lockheed Martin birçok seçkin üniversiteyle ortaklık kurmuş durumda. Örneğin, Texas Üniversitesi Arlington’a yapılan 1,5 milyon dolarlık bağış, binalarından birinin adının Lockheed Martin Kariyer Geliştirme Merkezi olarak değiştirilmesiyle sonuçlandı.

Şirket, kadınlar ve LGBT çalışanlar için güvenli bir alan olduğu yönündeki ününü öne çıkarıyor ve düzenli olarak kapsayıcılık açısından en iyi işverenler arasında listeleniyor.

Şirketin profilini çıkardığı bir kadın, çocukken mucit olmayı hayal eden Haley. Şöyle yazıyorlar:

“Çocukken Haley, fikirlerini ve icatlarını çizdiği bir defteri yanından hiç ayırmazdı. Kapağına ‘Haley’nin Hayatı Güzelleştirme Yolu’ karalamıştı. En iyi fikri ise şuydu: tatillerden sonra temizliği daha verimli hâle getirmek için ‘Mutlu, Parlak ve Kutulu’ adı verilen zekice tasarlanmış kendi kendine katlanan bir Noel ağacı.”

Bugün, dünyayı daha iyi bir yer yapma hayalleri kuran o çocuk, Lockheed Martin’de gezegenin her yerinde insanları verimli bir şekilde öldüren silâhlar geliştiren bir füze ve ateş kontrol mühendisi.

Yeni Yürümeye Başlayan Çocukları Hedef Almak

Boeing de küçük çocuklara yönelik bir dizi proje geliştirdi.

“Engineering is Elementary” [Mühendislik Temeldir] programları, okul öncesi, anaokulu, ilkokul ve ortaokul öğrencileri için tasarlanmış olup, Raytheon ve Lockheed Martin’inkiler gibi, genç zihinleri silâh üretiminde bir kariyere yönlendirmeye odaklanmıştır.

Bir şirket temsilcisi şunları söylüyor: “Boeing’in stratejik bir hedefi var: öğretmenlerin matematik ve fen bilimlerindeki etkinliğini artırmak ve daha fazla öğrenciyi STEM ile ilgili kariyerlere çekmek. Engineering is Elementary programı, öğretmenlere ve öğrencilere mühendislik konusunda daha iyi bir anlayış sağlıyor ve bunu eğlenceli, etkileşimli bir şekilde başarıyor. Amacımız öğrencileri erken yaşta mühendisliğe özendirmek ve bilim insanı ve mühendis sayısını artırmak.”

Havacılık üreticisi BAE Systems daha da ileri gidiyor. Jet uçakları, füzeler, obüsler ve savaş gemileri üreten Londra merkezli dev, hem çalışanlarının hem de İngiliz Silâhlı Kuvvetleri mensuplarının çocuklara klasik masallar okuduğu bir dizi tuhaf video yayımladı.

Bunlar arasında Rapunzel, Jack ve Fasulye Sırığı, Altın Saçlı Kız ve Üç Ayı, Külkedisi ve Hansel ile Gretel vardı. Bunlar, çok küçük çocukların problem çözme becerilerine yardımcı olacak çalışma sayfalarıyla birlikte geliyordu.

Bebeklere yatmadan önce masal okumak, BAE Systems’in kendi ifadesiyle “yerel ve ulusal düzeyde kurumsal itibarımızı iyileştirmek” için yürüttüğü daha geniş bir stratejinin sadece bir parçası.

Diğer girişimler arasında okul tanıtım turları, robotik festivalleri, bilim kampları ve yerel topluluk sosyal yardım programları yer alıyor; hepsi çocuklara yönelik. Kovid-19 salgını sırasında da okullara beş yaşından küçük çocuklar için markalı öğrenme materyalleri sağlamak üzere devreye girmişlerdi.

Bayes, şirketin eylemleri karşısında dehşete düşmüş görünüyordu ve şunları söyledi:

“BAE Systems’in eğitim faaliyetlerine yılda 100 milyon sterline (134 milyon ABD doları) kadar harcama yaptığını iddia ettiğinin farkındayız. Motivasyonlarının topluma hizmet olduğunu iddia ediyorlar, ancak biz bunun işe alım stratejilerinin bir parçası olduğunu biliyoruz; yaptıkları bir silâh şirketinin ne olduğu ve onlar için çalışmanın sonuçlarının ne olacağına dair tüm gerçekleri sunmadan gençleri etkilemeye çalışmaktır.”

Masallar ve Kâbuslar

Bu şirketler kendilerini ne kadar tarafsız bilimsel kuruluşlar olarak sunmaya çalışsalar da, gerçek şu ki, asıl işleri Amerika Birleşik Devletleri’nin dünyaya hükmetmek için kullandığı donanım ve silâhları üretmek.

Sadece son 12 ayda Amerika Birleşik Devletleri yedi ülkeyi bombaladı: İran, Irak, Nijerya, Somali, Suriye, Venezuela ve Yemen. Bu tür olağanüstü şiddeti mümkün kılan da Raytheon ve Lockheed Martin gibi şirketlerdir.

Örneğin, 28 Şubat’ta Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın Minab kentindeki Şecere-i Tayyibe Kız Okulu’na bir saldırı düzenledi. Gezegenin en hassas güdümlü silâhlarından biri olan bir Tomahawk seyir füzesi yakındaki bir savaş gemisinden fırlatıldı ve binayı vurarak okulun kendi içine çökmesine neden oldu.

Kısa süre sonra, ikinci bir füze, kurtulanların toplandığı okulun avlusunu vurdu.

Saldırı, maksimum hasar için hassas bir şekilde zamanlanmıştı: bir okul gününde, sabah 10:45’te. En az 156 kişi öldürüldü; ölenlerin çoğu, ne herhangi bir askerî amaç taşıyan ne de herhangi bir askerî hedefin yakınında bulunan bir okulun öğrencileriydi. 100’den fazla kişi de yaralandı.

Olay derhal büyük bir savaş suçu olarak kınandı. Ancak ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth bunu geçiştirdi ve daha sonra şöyle dedi: “Şu anda endişelenmesi gereken tek kişiler yaşayacaklarını düşünen İranlılar.”

Tomahawk seyir füzesi Raytheon tarafından üretiliyor ve operasyonda kullanılan alt sistemler BAE Systems’in bir iştiraki tarafından yapıldı.

Washington ayrıca müttefiklerini iktidarda tutmak için silâhlardaki üstünlüğünü kullanıyor. Suudi Arabistan, açık ara ABD’nin en büyük silâh müşterisi; Yemen’e karşı (ve iç muhalefeti bastırmak için) kullandığı yüz milyarlarca dolar değerinde yüksek teknolojili silâh satın alıyor.

Riyad, Yemen’de çiftlikler, kanalizasyon ve su tesisleri dâhil olmak üzere sivil altyapıya yönelik soykırımsal bir saldırı yürüttü ve yüz binlerce sivilin ölümüne neden oldu.

Ağustos 2018’de, kuzey Yemen’in Dahyan kentinde bir okul servisine 227 kg’lık lazer güdümlü bir bomba attı. Olay yerinde bulunan parçalardan bombanın Lockheed Martin tarafından üretildiği anlaşıldı.

Saldırıda kırk çocuk öldürüldü; çocuk ölümleri Suudilerin Ensarullah’ı iktidardan düşürmek için yürüttükleri kampanyada hiç de nadir olmayan bir durum.

Suudi Arabistan, Washington’ın en büyük müşterisiyse, İsrail de onun başlıca refah yardımı alıcısıdır.

Brown Üniversitesi’nden bir araştırma, 7 Ekim 2023 operasyonunu takip eden iki yılda Amerika Birleşik Devletleri’nin İsrail’e uçak, füze ve her türlü küçük silâh mühimmatı dâhil 21,7 milyar dolar askerî yardımda bulunduğunu ortaya koydu.

İsrail bu silâhları Gazze’de ve ötesinde çocukları sistematik olarak hedef almak için kullandı. Yoğun nüfuslu bölgedeki okulların en az yüzde 97’si vuruldu. Bunun en dikkat çekici örneklerinden biri, 27 Temmuz 2024’te hedef alınan Deyr el-Belah’taki Hatice Kız Okulu’ydu.

Human Rights Watch tarafından yürütülen bir soruşturmada, İsrail’in okula en az iki GBU-39 bombası attığı tespit edildi; bu mühimmatlar Amerika Birleşik Devletleri’nde Boeing tarafından üretiliyor.

Yani, silâh üreticileri Batılı çocuklara masal okurken, dünyanın dört bir yanındaki çocuklar (büyük ölçüde bu şirketler eliyle) çok gerçek bir kâbusu yaşamaya zorlanıyor.

Ancak ister Amerika Birleşik Devletleri’nde ister onun boyunduruğu altındaki ülkelerden birinde yaşasınlar, her yerdeki çocuklar farklı şekillerde de olsa bu silâh firmaları tarafından hedef alınıyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nde Raytheon, Lockheed Martin, Boeing ve diğerleri, nakit sıkıntısı çeken eğitim departmanlarını desteklemek için devreye girdi.

Söylemleri çocukları (özellikle kızları) bilime dair hayallerinin peşinden gitmeleri için güçlendirmeyi vurgulasa da gerçek niyetleri ölüm tacirleri oldukları gerçeğini gizlemek ve gelecek nesil Amerikalıları Amerikan savaş makinesinin gönüllü üyeleri olmaları için yetiştirmek.

Dünyanın diğer ucundaki çocuklar ise bu şirketlerin bir sonraki kurbanı olacaklarına dair sürekli bir dehşetle yaşamak zorunda kalıyorlar.

Bu imaj, Raytheon gibilerinin ürünlerini gözümüzde canlandırdığımızda düşünmemizi istediği imaj değil. Bu yüzden bizi güçlenme ve keşif hikâyeleriyle oyalamak için milyonlar harcıyorlar.

Öyle bir dünyada yaşıyoruz ki, silâh şirketleri çocuklara çocukları bombalamayı öğretiyor.

Alan MacLeod

4 Ağustos 2026

Kaynak

Fotoğraf: ABD Ordusu’ndan James Kirsch, Huntsville’deki Alabama Üniversitesi’nde Raytheon sponsorluğundaki Kız İzciler Siber Mücadelesi için açılış konuşması yaparken, 19 Ekim 2019.